ว642 ยกเลิก ว730 — แนวทางใหม่กำหนดคุณสมบัติผู้ยื่นข้อเสนองานก่อสร้าง 9 สาขา ที่ต้องขึ้นทะเบียนกับกรมบัญชีกลาง

กรมบัญชีกลางออกหนังสือเวียนฉบับใหม่ ด่วนที่สุด ที่ กค (กรท) 0433.3/ว 642 ลงวันที่ 25 สิงหาคม 2569 ลงนามโดยอธิบดีกรมบัญชีกลาง ในฐานะประธานกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ

สาระสำคัญที่สุดคือ ยกเลิกหนังสือ ว 730 ฉบับเดิม แล้วให้ใช้แนวทางใหม่แทนทั้งหมด พร้อมแนบ "แนวทางการกำหนดคุณสมบัติผู้มีสิทธิเข้ายื่นข้อเสนอต่อหน่วยงานของรัฐ" ที่อธิบายนิยามงานก่อสร้างแต่ละสาขาไว้ละเอียดกว่าเดิมมาก

เข้าใจง่าย ๆ ว่าเรื่องนี้คืออะไร

งานก่อสร้างของราชการบางประเภท ผู้รับจ้างจะเข้ายื่นข้อเสนอได้ต้อง "ขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้าง" ไว้กับกรมบัญชีกลางก่อน ไม่ใช่ใครก็เข้าประมูลได้

ปัญหาที่ผ่านมาคือ หน่วยงานของรัฐมักไม่แน่ใจว่า งานที่กำลังจะจ้าง เข้าข่ายสาขาไหน และต้องบังคับให้ผู้ยื่นข้อเสนอมีใบทะเบียนหรือไม่ หนังสือฉบับนี้จึงมาตอบเรื่องนี้โดยเฉพาะ

หน่วยงานของรัฐต้องทำอะไร

ถ้าโครงการก่อสร้างมี วงเงินตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป และเข้านิยาม 1 ใน 9 สาขางานก่อสร้าง หน่วยงานของรัฐ ต้องกำหนดคุณสมบัติ ในประกาศและเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) เอกสารสอบราคา หนังสือเชิญชวนวิธีคัดเลือก หรือวิธีเฉพาะเจาะจง ว่าผู้ยื่นข้อเสนอต้องเป็นผู้ประกอบการที่ขึ้นทะเบียนในสาขานั้นไว้กับกรมบัญชีกลาง

9 สาขางานก่อสร้าง ได้แก่

1. สาขางานก่อสร้างทาง
2. สาขางานก่อสร้างสะพาน
3. สาขางานก่อสร้างทางและสะพานพิเศษ
4. สาขางานก่อสร้างชลประทาน
5. สาขางานก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งและชายฝั่ง
6. สาขางานก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างในทะเล
7. สาขางานก่อสร้างขุดลอกและบำรุงรักษาร่องน้ำชายฝั่งทะเล
8. สาขางานก่อสร้างขุดลอกและบำรุงรักษาร่องน้ำภายในประเทศ
9. สาขางานก่อสร้างอาคาร

ผู้ประกอบการต้องรู้อะไร

ยื่นข้อเสนอได้ทุกหน่วยงาน สำหรับผู้ที่ขึ้นทะเบียนประเภทหลักเกณฑ์ทั่วไป ยกเว้น 6 หน่วยงาน ได้แก่ กรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบท กรมชลประทาน กรมโยธาธิการและผังเมือง กรมทรัพยากรน้ำ และกรมเจ้าท่า ส่วนผู้ที่ขึ้นทะเบียนประเภทหลักเกณฑ์เฉพาะอื่น ๆ ยื่นได้ทุกหน่วยงานรวมทั้ง 6 หน่วยงานข้างต้นด้วย

ไม่ต้องแนบไฟล์ใบทะเบียนอีกต่อไป เมื่อยื่นผ่านระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) หากผู้ประกอบการมีใบทะเบียนตรงกับสาขาที่หน่วยงานกำหนด ระบบ e-GP จะแนบใบทะเบียนดิจิทัล (Digital Certificate) ให้โดยอัตโนมัติ

จุดที่ช่างและเจ้าหน้าที่พัสดุถามกันบ่อย

ถนนคอนกรีตเสริมเหล็กในชุมชน เกิน 5 ล้าน ต้องใช้ทะเบียนสาขางานทางไหม

หนังสือฉบับนี้ตอบไว้ชัดเจน กรณี ถนนคอนกรีตเสริมเหล็กในท้องถิ่น (ถนนชุมชน) ซึ่งออกแบบสำหรับใช้ในชุมชน กำหนดน้ำหนักบรรทุกต่ำกว่าทางหลวงทั่วไป ส่วนใหญ่เป็นโครงการขนาดเล็ก และไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องจักรหรือเทคนิคการก่อสร้างตามมาตรฐานงานทาง

ถ้าวงเงินตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป แต่ไม่มีองค์ประกอบของงานก่อสร้างทางครบตามที่กำหนด หน่วยงานของรัฐสามารถกำหนดคุณสมบัติให้ผู้ยื่นข้อเสนอมีผลงานประเภทเดียวกันกับโครงการนั้นได้ โดยไม่ต้องบังคับใช้ใบทะเบียนสาขางานก่อสร้างทาง

องค์ประกอบของงานก่อสร้างทางที่ใช้ตัดสิน คือ

• ผิวแอสฟัลติกคอนกรีต ผิวแบบเคพซีล หรือผิวแบบพาราแอสฟัลติกคอนกรีต ต้องครบ 3 ชั้น ได้แก่ ชั้นรองพื้นทาง ชั้นพื้นทาง และชั้นผิวทาง
• ผิวคอนกรีต ต้องมีอย่างน้อย 2 ชั้น ได้แก่ ชั้นรองพื้นทางหรือชั้นพื้นทาง และชั้นผิวทาง

งานสะพาน ต้องใช้ทะเบียนชั้นไหน

หนังสือแบ่งสะพานเป็น 4 ประเภทตามความยาวช่วงระหว่างตอม่อ (Center to Center) และกำหนดชั้นทะเบียนขั้นต่ำไว้ ดังนี้

ประเภท	ลักษณะสะพาน	ต้องขึ้นทะเบียนสาขางานก่อสร้างสะพาน
ประเภท 1	ช่วงตอม่อตั้งแต่ 30 ม. แต่ไม่ถึง 100 ม., ทางแยกต่างระดับ, ทางยกระดับ, สะพานลอยข้ามทางแยก, ทางลอดสำหรับยานพาหนะ	ไม่น้อยกว่า ชั้น 1
ประเภท 2	สะพานหรือสะพานลอยข้ามทางแยก ช่วงตอม่อมากกว่า 20 ม. แต่ไม่ถึง 30 ม.	ไม่น้อยกว่า ชั้น 2
ประเภท 3	ช่วงตอม่อมากกว่า 12 ม. ถึง 20 ม., สะพานลอยคนเดินข้าม, สะพานลอยสำหรับรถจักรยานหรือรถจักรยานยนต์	ไม่น้อยกว่า ชั้น 3
ประเภท 4	ช่วงตอม่อไม่เกิน 12 ม., ท่อเหลี่ยมคอนกรีตเสริมเหล็ก	ไม่น้อยกว่า ชั้น 5

ทั้ง 4 ประเภทต้องมีงานโครงสร้างครบองค์ประกอบของงานสะพาน คือ เสาตอม่อสะพาน พื้นสะพาน และคานสะพาน (Plank Girder) หรือคานรูปตัวไอ (I Girder) หรือคานรูปหน้าตัดแบบกล่อง (Box Girder) และใช้งานได้ตามวัตถุประสงค์

การซ่อมบำรุงสะพาน ที่นับเป็นงานสาขานี้ หมายถึงการรื้อโครงสร้างหลักเดิมบางส่วนที่ชำรุดออกแล้วก่อสร้างใหม่ทดแทนเฉพาะส่วนนั้น เช่น ตอม่อตับริมถูกน้ำกัดเซาะพัง หรือพื้นสะพานช่วงกลางน้ำถูกน้ำหลากพัดพัง ซึ่งต้องใช้เทคนิคและเครื่องจักรเช่นเดียวกับการก่อสร้างใหม่

งานอาคารที่มีงานภูมิทัศน์หรืองานตกแต่งภายในรวมอยู่ด้วย

• งานก่อสร้างอาคารเป็นงานหลัก → ต้องกำหนดให้ผู้ยื่นข้อเสนอขึ้นทะเบียนสาขางานก่อสร้างอาคาร
• งานภูมิทัศน์ งานตกแต่งภายใน หรืองานอื่นเป็นงานหลัก → กำหนดให้มีผลงานประเภทเดียวกันกับโครงการนั้นได้
• งานระบบประกอบอาคารที่เป็นส่วนหนึ่งของงานก่อสร้างอาคาร → ต้องกำหนดสาขางานก่อสร้างอาคาร

โครงการเดียวมีหลายลักษณะงานปนกัน

ให้พิจารณาตาม ขอบเขตและวัตถุประสงค์ของโครงการก่อสร้างหลัก ว่าตรงกับนิยามสาขาใด แล้วกำหนดให้ผู้ยื่นข้อเสนอต้องขึ้นทะเบียนในสาขาหลักนั้น

แต่ถ้าพิจารณาแล้วเห็นว่าเทคนิคการก่อสร้างของโครงสร้างหลักใกล้เคียงและสอดคล้องกับนิยามมากกว่า 1 สาขา หน่วยงานของรัฐ กำหนดให้ต้องขึ้นทะเบียนมากกว่า 1 สาขาได้

โครงการที่ประกาศไปแล้วก่อนหน้านี้

กรณีสาขางานก่อสร้างอาคาร หากหน่วยงานของรัฐได้นำร่างประกาศและร่างเอกสารเชิญชวนเผยแพร่รับฟังความคิดเห็น หรือเผยแพร่ประกาศและเอกสารเชิญชวนในระบบ e-GP หรือมีหนังสือเชิญชวนไปแล้ว ก่อนวันที่กรมบัญชีกลางประกาศรายชื่อผู้ประกอบการสาขางานก่อสร้างอาคาร ให้ดำเนินการในขั้นตอนต่อไปได้เลย โดยไม่ต้องกำหนดคุณสมบัติเรื่องใบทะเบียน

หนังสือที่เกี่ยวข้อง

หนังสือ ว 642 อ้างถึงหนังสือและประกาศรวม 6 ฉบับ โดยฉบับที่มีอยู่ในเว็บไซต์โยธาไทยแล้ว มีดังนี้

• ว 730 การยื่นข้อเสนอต่อหน่วยงานของรัฐของผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่ได้ขึ้นทะเบียนฯ — ด่วนที่สุด ที่ กค (กรท) 0433.3/ว 730 ลงวันที่ 12 ธันวาคม 2566 (ฉบับที่ถูกยกเลิกโดย ว 642)
• ว 271 การกำหนดแบบประกาศและเอกสารเชิญชวนในการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุอิเล็กทรอนิกส์ — ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.3/ว 271 ลงวันที่ 25 เมษายน 2568
• ทำความเข้าใจหนังสือ ว 271 — บทความอธิบายเพิ่มเติม
• ว 299 แนวทางปฏิบัติในการยื่นข้อเสนอโดยวิธีคัดเลือกและวิธีเฉพาะเจาะจง ผ่าน e-GP — ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.3/ว 299 ลงวันที่ 27 เมษายน 2569

ส่วนอีก 3 ฉบับที่อ้างถึง ได้แก่ ประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นข้อเสนอต่อหน่วยงานของรัฐ ลงวันที่ 18 กันยายน 2567 และที่แก้ไขเพิ่มเติม, ประกาศกรมบัญชีกลาง เรื่อง รายชื่อผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีสิทธิเป็นผู้ยื่นข้อเสนอต่อหน่วยงานของรัฐ ครั้งที่ 8/2569 ลงวันที่ 25 สิงหาคม 2569 และหนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 582 ลงวันที่ 8 ธันวาคม 2563

สอบถามเพิ่มเติม

กองระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐและราคากลาง ฝ่ายเลขานุการ โทร. 0 2127 7000 ต่อ 4752 ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ saraban@cgd.go.th