เสาเข็มเยื้องศูนย์ รอผู้ออกแบบพิจารณาแก้ไข 95 วัน ผู้รับจ้างขอขยายเวลาได้หรือไม่?

🏗️ เรื่องย่อ

ส่วนราชการแห่งหนึ่งจ้างก่อสร้างอาคารสำนักงานพร้อมสิ่งก่อสร้างประกอบ วงเงิน 34,372,040.79 บาท ระยะเวลาก่อสร้าง 550 วัน แบ่ง 23 งวด ประกอบด้วยอาคารสำนักงาน 2 หลัง อาคารป้อมยาม เสาธง และผังบริเวณ

เหตุการณ์เรียงตามลำดับ

1. ผู้รับจ้างเจาะเสาเข็มอาคารสำนักงานหลังหนึ่ง พบว่าเสาเข็มเยื้องศูนย์เกินมาตรฐานและแตกหัก 4 ฐานราก
2. แบบรูปรายการละเอียดกำหนดให้ผู้รับจ้างตรวจสอบระยะเยื้องศูนย์ (Pile Deviation) ถ้าเกินค่าที่กำหนด ต้องส่งผลเป็นลายลักษณ์อักษรให้วิศวกรผู้ออกแบบพิจารณาแก้ไข
3. ผู้รับจ้างส่งรายงานผลการเจาะเสาเข็ม และจัดทำ Shop Drawing แก้ไขฐานราก
4. วิศวกรผู้ออกแบบใช้เวลาพิจารณาจนแล้วเสร็จ รวม 95 วัน
5. ผู้รับจ้างมีหนังสือขอสงวนสิทธิ์ขยายเวลา อ้างว่าต้องรอผลอนุมัติ ทำให้งานก่อสร้างหยุดชะงัก

ฝ่ายหน่วยงานชี้แจงว่า ระหว่างรอวิศวกรผู้ออกแบบพิจารณา ผู้รับจ้างยังทำงานก่อสร้างในส่วนอาคารสำนักงานได้ และหน่วยงานไม่ได้สั่งหยุดงาน

หน่วยงานจึงหารือว่า กรณีนี้ขยายเวลาให้ผู้รับจ้างได้หรือไม่

⚖️ ขยายเวลาได้เฉพาะเหตุที่กฎหมายกำหนด

พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 102 วรรคหนึ่ง ให้งดหรือลดค่าปรับ หรือขยายเวลาทำการตามสัญญา ได้ตามจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริง เฉพาะกรณีต่อไปนี้

1. เหตุเกิดจากความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐ
2. เหตุสุดวิสัย
3. เหตุเกิดจากพฤติการณ์อันหนึ่งอันใดที่คู่สัญญาไม่ต้องรับผิดตามกฎหมาย
4. เหตุอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

คณะกรรมการวินิจฉัยอธิบายว่า เหตุตาม (1) หมายรวมถึงเหตุที่เกิดจากหน่วยงานของรัฐผู้ว่าจ้างและหน่วยงานของรัฐอื่นที่เกี่ยวข้องด้วย เหตุสุดวิสัยตาม (2) หมายถึงเหตุสุดวิสัยตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 8 และเหตุตาม (3) เป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 205 และไม่ว่าจะเป็นเหตุใด ต้องสัมพันธ์และกระทบโดยตรงกับงานตามสัญญา จนผู้รับจ้างส่งมอบงานงวดสุดท้ายไม่ทันตามระยะเวลาในสัญญา

⏰ ต้องแจ้งเหตุภายใน 15 วัน

ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 182 กำหนดให้หน่วยงานของรัฐระบุไว้ในสัญญาว่า คู่สัญญาต้องแจ้งเหตุให้หน่วยงานของรัฐทราบภายใน 15 วัน นับถัดจากวันที่เหตุนั้นสิ้นสุดลง หรือตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

ถ้าไม่แจ้งภายในเวลาที่กำหนด คู่สัญญาจะยกเหตุนั้นมาขอลดหรืองดค่าปรับ หรือขอขยายเวลาในภายหลังไม่ได้ เว้นแต่เหตุเกิดจากความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐซึ่งมีหลักฐานชัดแจ้ง หรือหน่วยงานของรัฐทราบดีอยู่แล้วตั้งแต่ต้น

📜 คำตอบของคณะกรรมการวินิจฉัย

กรณีนี้หากความล่าช้าจำนวน 95 วัน เกิดจากความผิดของผู้รับจ้าง ประกอบกับระหว่างการรอการพิจารณาจากวิศวกรผู้ออกแบบพิจารณา ผู้รับจ้างยังสามารถดำเนินงานตามสัญญาในงานส่วนอื่น ๆ ได้ กรณีดังกล่าวจึงไม่อยู่ในเหตุที่จะขอขยายระยะเวลาดำเนินการตามสัญญา หรืองดหรือลดค่าปรับตามมาตรา 102 วรรคหนึ่ง (1) - (3) แห่งพระราชบัญญัติฯ แต่อย่างใด

พูดง่าย ๆ คำตอบนี้มี 2 เงื่อนไข และต้องครบทั้งคู่

1. ความล่าช้าเกิดจากความผิดของผู้รับจ้าง — เรื่องนี้ต้นเหตุคือเสาเข็มเยื้องศูนย์และแตกหัก ถ้าข้อเท็จจริงฟังได้ว่าเกิดจากงานของผู้รับจ้าง เวลาที่ต้องรอแก้ไขก็เป็นผลจากงานของผู้รับจ้างเอง ไม่ใช่เหตุจากหน่วยงานของรัฐ
2. ระหว่างรอ ผู้รับจ้างยังทำงานส่วนอื่นได้ — โครงการมีหลายรายการ และหน่วยงานไม่ได้สั่งหยุดงาน การอ้างว่างานหยุดชะงักจึงใช้เป็นเหตุขยายเวลาไม่ได้

เมื่อครบทั้ง 2 เงื่อนไข จึงไม่เป็นเหตุให้ขยายเวลา หรืองดหรือลดค่าปรับ ตามมาตรา 102 วรรคหนึ่ง (1) - (3)

💡 ข้อคิดสำหรับหน้างาน

👷 ผู้รับจ้าง

• การส่งรายงานผลเสาเข็มและทำ Shop Drawing แก้ไข เป็นหน้าที่ตามแบบรูปรายการ ทำครบแล้วก็ไม่ได้ทำให้มีสิทธิ์ขยายเวลา
• ระหว่างรอผลพิจารณา ให้เดินงานส่วนอื่นที่ทำได้ต่อ
• ถ้าเห็นว่ามีเหตุขยายเวลาจริง ต้องแจ้งหน่วยงานของรัฐภายใน 15 วัน นับถัดจากวันที่เหตุสิ้นสุดลง

🧑‍🔧 ผู้ควบคุมงาน

• บันทึกให้ชัดว่าปัญหาเกิดจากอะไร และช่วงที่รอ ผู้รับจ้างทำงานส่วนใดได้บ้าง ทำจริงหรือไม่ บันทึกนี้คือข้อเท็จจริงที่ใช้พิจารณาคำขอขยายเวลา

🏛️ หน่วยงานของรัฐ

• ก่อนพิจารณาขยายเวลาหรืองดหรือลดค่าปรับ ให้ตรวจ 3 เรื่อง: ต้นเหตุเกิดจากใคร · เหตุนั้นกระทบงานทั้งหมดหรือเพียงบางส่วน · คู่สัญญาแจ้งเหตุภายใน 15 วันหรือไม่

📎 อ้างอิง

หนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ที่ กค (กวจ) 0405.3 ลงวันที่ 6 กรกฎาคม 2569 เรื่อง ข้อหารือการขอสงวนสิทธิ์ขยายระยะเวลาทำงานก่อสร้าง กรณีแก้ไขฐานรากการตอกเสาเข็มเยื้องศูนย์

หนังสือฉบับเต็ม (ปกปิดข้อมูลที่ระบุตัวตนคู่สัญญา) ดูและดาวน์โหลดได้จากกล่อง "เอกสารที่เกี่ยวข้อง" ด้านบนของข่าวนี้