คลังความรู้โยธาไทย 19/6/2026
ความยาวคาน และ ความยาวเหล็กต่อหนึ่งปลอก คำนวณให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ราคากลาง
สรุปเรื่อง “ความยาวคาน” และ “ความยาวเหล็กต่อหนึ่งปลอก” คำนวณอย่างไรให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ราคากลาง
สรุปเรื่อง “ความยาวคาน” และ “ความยาวเหล็กต่อหนึ่งปลอก” คำนวณอย่างไรให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ราคากลาง
ช่วงนี้มีหลายท่านสอบถามเข้ามา เพราะหลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างอาคาร ฉบับปี 2569 ปรับถ้อยคำให้สั้นและกระชับขึ้น จนเกิดความไม่มั่นใจว่า เวลาถอดแบบเพื่อกรอกลงใน “แบบ ปร.1” ต้องวัดความยาวจากจุดใดกันแน่
วันนี้มาเปิดหนังสือเทียบกันชัด ๆ แบบคำต่อคำ โดยใช้ตัวอย่างคานที่มีระยะห่างเสา 4.00 เมตร และเสาหนา 0.20 เมตร
หลักเกณฑ์ปี 2560
เหล็กเสริมคาน (เหล็กนอน)
กำหนดให้คิดความยาวคานจาก “ศูนย์กลางเสาถึงศูนย์กลางเสา”
จากตัวอย่าง = 4.00 เมตร
ความยาวเหล็กต่อหนึ่งปลอก
กำหนดให้คิดตาม “เส้นรูปนอกของคาน”
และกำหนดไว้ชัดเจนว่า
ห้ามบวกระยะดัดงอปลายเหล็ก
ห้ามบวกระยะงอขอสลักล็อกเพิ่มเอง
━━━━━━━━━━━━━━━
หลักเกณฑ์ปี 2569
กำหนดว่า
“ให้คำนวณตามชนิด ขนาด และความยาวของเหล็กเสริม โดยคิดตามความกว้างหรือความยาวของโครงสร้างนั้น ๆ ในแนวเส้นตรง”
ไม่ต้องเผื่อความยาวในการทาบต่อ
ไม่ต้องเผื่อความยาวในการงอปลาย
━━━━━━━━━━━━━━━
ถอดรหัสการใช้งานจริง
คำตอบคือ…
วิธีคำนวณยังเหมือนเดิม 100%
ความยาวคาน
ให้ยึด “ความยาวแนวเส้นตรงของโครงสร้าง”
จากตัวอย่าง
ระยะคาน = 4.00 เมตร
ไม่ใช่วัดถึงริมเสา
ไม่ใช่บวกระยะดัดงอปลายเหล็กเพิ่มเอง
━━━━━━━━━━━━━━━
ความยาวเหล็กต่อหนึ่งปลอก
ให้ใช้ “เส้นรอบรูปของคอนกรีตดิบ”
สูตรคือ
(กว้าง + ลึก) × 2
ตัวอย่างคาน 0.20 × 0.40 เมตร
= (0.20 + 0.40) × 2
= 1.20 เมตร
ไม่ต้องหัก Covering
ไม่ต้องบวกระยะงอขอปลอก
ผลลัพธ์จึงเท่ากันทั้งหลักเกณฑ์ปี 2560 และปี 2569
━━━━━━━━━━━━━━━
แล้วระยะงอปลายเหล็กหายไปไหน?
หลักเกณฑ์ราคากลางไม่ได้ให้บวกเข้าไปในขั้นตอนถอดแบบ
แต่ใช้วิธีชดเชยผ่าน “เปอร์เซ็นต์เผื่อเหล็ก” ที่กำหนดไว้ท้ายข้อ 4
ซึ่งรวมถึง
ระยะเหล็กที่จมอยู่ในเสา
ระยะดัดงอปลายเหล็กแกน
ระยะดัดงอขอสลักของเหล็กปลอก
เศษสูญเสียจากการตัดเหล็ก
ไว้เรียบร้อยแล้ว
เหล็กเส้นกลมผิวเรียบ
• Dia 6 mm ➜ เผื่อ 5%
• Dia 9 mm ➜ เผื่อ 7%
• Dia 12 mm ➜ เผื่อ 9%
• Dia 15 mm ขึ้นไป ➜ เผื่อ 11–15%
เหล็กข้ออ้อย
• Dia 10 mm ➜ เผื่อ 7%
• Dia 12 mm ➜ เผื่อ 9%
• Dia 16 mm ➜ เผื่อ 11%
• Dia 20 mm ➜ เผื่อ 13%
• Dia 22 mm ขึ้นไป ➜ เผื่อ 15%
━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปสำหรับผู้ปฏิบัติงาน
หลักเกณฑ์ปี 2569 เปลี่ยนเฉพาะ “ถ้อยคำ”
ไม่ได้เปลี่ยน “หลักการคำนวณ”
ความยาวคาน ใช้ระยะห่างจุดรองรับตามแบบ (ตัวอย่าง 4.00 เมตร)
ความยาวเหล็กปลอก ใช้เส้นรอบรูปของหน้าตัดคอนกรีต [(กว้าง + ลึก) × 2]
ไม่ต้องบวกความยาวงอปลายหรือทาบต่อเอง
นำค่าน้ำหนักดิบที่คำนวณได้ ไปคูณเปอร์เซ็นต์เผื่อเหล็กตามตารางที่หลักเกณฑ์กำหนด
แล้วจึงนำผลลัพธ์ไปกรอกใน “แบบ ปร.1” ได้อย่างถูกต้องตามหลักเกณฑ์ราคากลางครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
ช่วงนี้มีหลายท่านสอบถามเข้ามา เพราะหลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างอาคาร ฉบับปี 2569 ปรับถ้อยคำให้สั้นและกระชับขึ้น จนเกิดความไม่มั่นใจว่า เวลาถอดแบบเพื่อกรอกลงใน “แบบ ปร.1” ต้องวัดความยาวจากจุดใดกันแน่
วันนี้มาเปิดหนังสือเทียบกันชัด ๆ แบบคำต่อคำ โดยใช้ตัวอย่างคานที่มีระยะห่างเสา 4.00 เมตร และเสาหนา 0.20 เมตร
หลักเกณฑ์ปี 2560
เหล็กเสริมคาน (เหล็กนอน)
กำหนดให้คิดความยาวคานจาก “ศูนย์กลางเสาถึงศูนย์กลางเสา”
จากตัวอย่าง = 4.00 เมตร
ความยาวเหล็กต่อหนึ่งปลอก
กำหนดให้คิดตาม “เส้นรูปนอกของคาน”
และกำหนดไว้ชัดเจนว่า
ห้ามบวกระยะดัดงอปลายเหล็ก
ห้ามบวกระยะงอขอสลักล็อกเพิ่มเอง
━━━━━━━━━━━━━━━
หลักเกณฑ์ปี 2569
กำหนดว่า
“ให้คำนวณตามชนิด ขนาด และความยาวของเหล็กเสริม โดยคิดตามความกว้างหรือความยาวของโครงสร้างนั้น ๆ ในแนวเส้นตรง”
ไม่ต้องเผื่อความยาวในการทาบต่อ
ไม่ต้องเผื่อความยาวในการงอปลาย
━━━━━━━━━━━━━━━
ถอดรหัสการใช้งานจริง
คำตอบคือ…
วิธีคำนวณยังเหมือนเดิม 100%
ความยาวคาน
ให้ยึด “ความยาวแนวเส้นตรงของโครงสร้าง”
จากตัวอย่าง
ระยะคาน = 4.00 เมตร
ไม่ใช่วัดถึงริมเสา
ไม่ใช่บวกระยะดัดงอปลายเหล็กเพิ่มเอง
━━━━━━━━━━━━━━━
ความยาวเหล็กต่อหนึ่งปลอก
ให้ใช้ “เส้นรอบรูปของคอนกรีตดิบ”
สูตรคือ
(กว้าง + ลึก) × 2
ตัวอย่างคาน 0.20 × 0.40 เมตร
= (0.20 + 0.40) × 2
= 1.20 เมตร
ไม่ต้องหัก Covering
ไม่ต้องบวกระยะงอขอปลอก
ผลลัพธ์จึงเท่ากันทั้งหลักเกณฑ์ปี 2560 และปี 2569
━━━━━━━━━━━━━━━
แล้วระยะงอปลายเหล็กหายไปไหน?
หลักเกณฑ์ราคากลางไม่ได้ให้บวกเข้าไปในขั้นตอนถอดแบบ
แต่ใช้วิธีชดเชยผ่าน “เปอร์เซ็นต์เผื่อเหล็ก” ที่กำหนดไว้ท้ายข้อ 4
ซึ่งรวมถึง
ระยะเหล็กที่จมอยู่ในเสา
ระยะดัดงอปลายเหล็กแกน
ระยะดัดงอขอสลักของเหล็กปลอก
เศษสูญเสียจากการตัดเหล็ก
ไว้เรียบร้อยแล้ว
เหล็กเส้นกลมผิวเรียบ
• Dia 6 mm ➜ เผื่อ 5%
• Dia 9 mm ➜ เผื่อ 7%
• Dia 12 mm ➜ เผื่อ 9%
• Dia 15 mm ขึ้นไป ➜ เผื่อ 11–15%
เหล็กข้ออ้อย
• Dia 10 mm ➜ เผื่อ 7%
• Dia 12 mm ➜ เผื่อ 9%
• Dia 16 mm ➜ เผื่อ 11%
• Dia 20 mm ➜ เผื่อ 13%
• Dia 22 mm ขึ้นไป ➜ เผื่อ 15%
━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปสำหรับผู้ปฏิบัติงาน
หลักเกณฑ์ปี 2569 เปลี่ยนเฉพาะ “ถ้อยคำ”
ไม่ได้เปลี่ยน “หลักการคำนวณ”
ความยาวคาน ใช้ระยะห่างจุดรองรับตามแบบ (ตัวอย่าง 4.00 เมตร)
ความยาวเหล็กปลอก ใช้เส้นรอบรูปของหน้าตัดคอนกรีต [(กว้าง + ลึก) × 2]
ไม่ต้องบวกความยาวงอปลายหรือทาบต่อเอง
นำค่าน้ำหนักดิบที่คำนวณได้ ไปคูณเปอร์เซ็นต์เผื่อเหล็กตามตารางที่หลักเกณฑ์กำหนด
แล้วจึงนำผลลัพธ์ไปกรอกใน “แบบ ปร.1” ได้อย่างถูกต้องตามหลักเกณฑ์ราคากลางครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
