คลังความรู้โยธาไทย 8/5/2026
วิศวกรโยธาแต่ละระดับ ทำอะไรได้บ้าง? สรุปแบบเข้าใจง่าย ใช้ทำงานได้จริง
วิศวกรโยธาแต่ละระดับ ทำอะไรได้บ้าง? สรุปแบบเข้าใจง่าย ใช้ทำงานได้จริง อ้างอิงข้อบังคับสภาวิศวกร สาขาวิศวกรรมโยธา พ.ศ.2566
ดูและDownload
วิศวกรโยธาแต่ละระดับ ทำอะไรได้บ้าง?
สรุปแบบเข้าใจง่าย ใช้ทำงานได้จริง
อ้างอิงข้อบังคับสภาวิศวกร สาขาวิศวกรรมโยธา พ.ศ. 2566
https://www.yotathai.com/yotanews/coe-civil-2566
หลายหน่วยงานเวลาแต่งตั้งวิศวกร
หรือกำหนดคุณสมบัติใน TOR
มักเกิดคำถามว่า
ภาคีออกแบบอะไรได้บ้าง
สามัญเซ็นงานได้แค่ไหน
วุฒิแตกต่างจากสามัญอย่างไร
ควบคุมงานกับออกแบบ ขอบเขตเหมือนกันหรือไม่
โพสต์นี้สรุปให้แบบตรงไปตรงมา
เพื่อให้ใช้ทำงานได้ถูกต้องตามกฎหมายครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
1. วุฒิวิศวกร (วุฒิฯ)
ถือเป็นระดับสูงสุดของผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม
ทำได้ทุกงาน
ทุกประเภท
ทุกขนาด
ไม่มีข้อจำกัด
ทั้งงาน
• ออกแบบและคำนวณ
• ควบคุมการก่อสร้าง
• ตรวจสอบ
• วิเคราะห์และวินิจฉัย
• ให้คำปรึกษา
• ตรวจรับรองความมั่นคงแข็งแรงของโครงสร้าง
กล่าวง่าย ๆ คือ
“ทำได้ครบทุกด้านของวิชาชีพ”
━━━━━━━━━━━━━━━
2. สามัญวิศวกร (สามัญฯ)
หลายคนเข้าใจผิดว่า
สามัญวิศวกรมีข้อจำกัดเรื่องขนาดงาน
แต่ตามข้อบังคับปี 2566
สามัญวิศวกรสามารถทำงานได้ทุกประเภท
ทุกขนาดเช่นเดียวกับวุฒิวิศวกร
ทั้งงาน
• ออกแบบและคำนวณ
• ควบคุมงาน
• ตรวจสอบ
• อำนวยการใช้
แต่มีข้อจำกัดสำคัญเรื่อง “งานให้คำปรึกษา”
กล่าวคือ
สามัญวิศวกร “ให้คำแนะนำ” ได้
แต่
ไม่สามารถวินิจฉัยชี้ขาด
ไม่สามารถตรวจรับรองเชิงวิชาชีพขั้นสูง
ไม่สามารถรับรองความปลอดภัยในลักษณะเฉพาะที่เป็นอำนาจของวุฒิวิศวกร
ดังนั้นในทางปฏิบัติ
งานที่มีลักษณะ “วิเคราะห์รับรอง” หรือ “วินิจฉัยพิเศษ”
มักต้องใช้วุฒิวิศวกรรับผิดชอบ
━━━━━━━━━━━━━━━
3. ภาคีวิศวกร (ภาคีฯ)
ระดับนี้เริ่มมีข้อจำกัดเรื่องประเภทงานและขนาดงาน
โดยเฉพาะ “งานออกแบบและคำนวณ”
━━━━━━━━━━━━━━━
3.1 งานออกแบบและคำนวณ
ออกแบบอาคารได้ไม่เกิน 4 ชั้น
หรือ
โครงสร้างแต่ละชั้นสูงไม่เกิน 5 เมตร
และอาคารนั้นต้อง
ไม่เป็นอาคารสาธารณะ
เช่น
• บ้านพักอาศัย
• อาคารสำนักงานขนาดเล็ก
• อาคารทั่วไปที่ไม่เข้าข่ายอาคารสาธารณะ
รวมถึงงานโครงสร้างบางประเภท
ตามขนาดที่ข้อบังคับกำหนด เช่น
คลังสินค้า
ไซโล
ห้องเย็น
ที่มีขนาดไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนด
━━━━━━━━━━━━━━━
ประเด็นสำคัญเรื่อง “อาคารต้านแรงแผ่นดินไหว”
หากอาคารหรือโครงสร้าง
เข้าข่ายต้องออกแบบตามกฎกระทรวง
ว่าด้วยการต้านทานแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหว
วิศวกรจะต้อง
ผ่านการเรียน
หรือ
ผ่านการอบรมด้านการออกแบบต้านแรงแผ่นดินไหว
ก่อนจึงจะสามารถดำเนินงานได้
จุดนี้สำคัญมาก
เพราะปัจจุบันหลายจังหวัดถูกกำหนดเป็นพื้นที่เฝ้าระวังแผ่นดินไหวแล้ว
━━━━━━━━━━━━━━━
3.2 งานควบคุมการก่อสร้าง
ภาคีวิศวกรสามารถควบคุมงานได้กว้างกว่างานออกแบบ
ควบคุมอาคารทั่วไปได้
ควบคุมอาคารสาธารณะได้
ควบคุมอาคารต้านแรงแผ่นดินไหวได้
แต่ต้องมีความสูงไม่เกิน 8 ชั้น
จุดนี้หลายคนเข้าใจผิดบ่อย
แม้ภาคีจะ “ออกแบบ” อาคารสาธารณะไม่ได้
แต่สามารถ “ควบคุมการก่อสร้าง” อาคารสาธารณะได้
ภายในขอบเขตที่ข้อบังคับกำหนด
━━━━━━━━━━━━━━━
3.3 งานที่ภาคีวิศวกรทำได้ทุกขนาด
ข้อบังคับเปิดให้ภาคีวิศวกร
สามารถควบคุมงานบางประเภทได้ “ทุกขนาด”
เช่น
ทางสาธารณะ
ถนน
เขื่อน
ฝาย
ท่อระบายน้ำ
งานชลประทานบางประเภท
ไซโล
ห้องเย็น
ดังนั้นงานโยธาหลายประเภท
แม้จะมีขนาดใหญ่
ภาคีก็ยังสามารถควบคุมงานได้ตามกฎหมาย
━━━━━━━━━━━━━━━
3.4 งานพิจารณาตรวจสอบ และงานอำนวยการใช้
ภาคีวิศวกรสามารถทำได้ทุกประเภท
และทุกขนาด
━━━━━━━━━━━━━━━
4. ภาคีวิศวกรพิเศษ
เป็นใบอนุญาตเฉพาะกรณี
สามารถทำงานได้
ตามประเภทงาน
และขนาดงาน
ที่ระบุไว้ในใบอนุญาตเท่านั้น
จึงต้องตรวจสอบเงื่อนไขในใบอนุญาตทุกครั้ง
━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปแบบสั้นที่สุด
วุฒิฯ = ทำได้ทุกอย่าง ไม่มีข้อจำกัด
สามัญฯ = ทำได้ทุกป
ภท ทุกขนาด
แต่จำกัดเรื่องงานวินิจฉัย/รับรองบางประเภท
ภาคีฯ = จำกัดบางงาน โดยเฉพาะงานออกแบบ
ภาคีพิเศษ = ทำได้ตามที่ใบอนุญาตกำหนด
━━━━━━━━━━━━━━━
ดังนั้น การกำหนดคุณสมบัติวิศวกรใน TOR
หรือการแต่งตั้งผู้ควบคุมงาน
จึงควรพิจารณาให้สอดคล้องกับ
ประเภทของงาน
ขนาดของโครงสร้าง
ลักษณะการใช้งานของอาคาร
กฎหมายเฉพาะที่เกี่ยวข้อง
เพื่อให้ถูกต้องตามกฎหมาย
เกิดความปลอดภัยต่อประชาชน
และเป็นธรรมต่อทุกฝ่ายครับ
(หมายเหตุ: โพสต์นี้เป็นการสรุปสาระสำคัญเพื่อให้อ่านง่าย รายละเอียดประเภทโครงสร้างและข้อจำกัดทั้งหมด ให้ตรวจสอบจากข้อบังคับสภาวิศวกรฉบับเต็มในราชกิจจานุเบกษาอีกครั้ง)
:::
https://www.yotathai.com/yotanews/coe-civil-2566
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
สรุปแบบเข้าใจง่าย ใช้ทำงานได้จริง
อ้างอิงข้อบังคับสภาวิศวกร สาขาวิศวกรรมโยธา พ.ศ. 2566
https://www.yotathai.com/yotanews/coe-civil-2566
หลายหน่วยงานเวลาแต่งตั้งวิศวกร
หรือกำหนดคุณสมบัติใน TOR
มักเกิดคำถามว่า
ภาคีออกแบบอะไรได้บ้าง
สามัญเซ็นงานได้แค่ไหน
วุฒิแตกต่างจากสามัญอย่างไร
ควบคุมงานกับออกแบบ ขอบเขตเหมือนกันหรือไม่
โพสต์นี้สรุปให้แบบตรงไปตรงมา
เพื่อให้ใช้ทำงานได้ถูกต้องตามกฎหมายครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
1. วุฒิวิศวกร (วุฒิฯ)
ถือเป็นระดับสูงสุดของผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม
ทำได้ทุกงาน
ทุกประเภท
ทุกขนาด
ไม่มีข้อจำกัด
ทั้งงาน
• ออกแบบและคำนวณ
• ควบคุมการก่อสร้าง
• ตรวจสอบ
• วิเคราะห์และวินิจฉัย
• ให้คำปรึกษา
• ตรวจรับรองความมั่นคงแข็งแรงของโครงสร้าง
กล่าวง่าย ๆ คือ
“ทำได้ครบทุกด้านของวิชาชีพ”
━━━━━━━━━━━━━━━
2. สามัญวิศวกร (สามัญฯ)
หลายคนเข้าใจผิดว่า
สามัญวิศวกรมีข้อจำกัดเรื่องขนาดงาน
แต่ตามข้อบังคับปี 2566
สามัญวิศวกรสามารถทำงานได้ทุกประเภท
ทุกขนาดเช่นเดียวกับวุฒิวิศวกร
ทั้งงาน
• ออกแบบและคำนวณ
• ควบคุมงาน
• ตรวจสอบ
• อำนวยการใช้
แต่มีข้อจำกัดสำคัญเรื่อง “งานให้คำปรึกษา”
กล่าวคือ
สามัญวิศวกร “ให้คำแนะนำ” ได้
แต่
ไม่สามารถวินิจฉัยชี้ขาด
ไม่สามารถตรวจรับรองเชิงวิชาชีพขั้นสูง
ไม่สามารถรับรองความปลอดภัยในลักษณะเฉพาะที่เป็นอำนาจของวุฒิวิศวกร
ดังนั้นในทางปฏิบัติ
งานที่มีลักษณะ “วิเคราะห์รับรอง” หรือ “วินิจฉัยพิเศษ”
มักต้องใช้วุฒิวิศวกรรับผิดชอบ
━━━━━━━━━━━━━━━
3. ภาคีวิศวกร (ภาคีฯ)
ระดับนี้เริ่มมีข้อจำกัดเรื่องประเภทงานและขนาดงาน
โดยเฉพาะ “งานออกแบบและคำนวณ”
━━━━━━━━━━━━━━━
3.1 งานออกแบบและคำนวณ
ออกแบบอาคารได้ไม่เกิน 4 ชั้น
หรือ
โครงสร้างแต่ละชั้นสูงไม่เกิน 5 เมตร
และอาคารนั้นต้อง
ไม่เป็นอาคารสาธารณะ
เช่น
• บ้านพักอาศัย
• อาคารสำนักงานขนาดเล็ก
• อาคารทั่วไปที่ไม่เข้าข่ายอาคารสาธารณะ
รวมถึงงานโครงสร้างบางประเภท
ตามขนาดที่ข้อบังคับกำหนด เช่น
คลังสินค้า
ไซโล
ห้องเย็น
ที่มีขนาดไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนด
━━━━━━━━━━━━━━━
ประเด็นสำคัญเรื่อง “อาคารต้านแรงแผ่นดินไหว”
หากอาคารหรือโครงสร้าง
เข้าข่ายต้องออกแบบตามกฎกระทรวง
ว่าด้วยการต้านทานแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหว
วิศวกรจะต้อง
ผ่านการเรียน
หรือ
ผ่านการอบรมด้านการออกแบบต้านแรงแผ่นดินไหว
ก่อนจึงจะสามารถดำเนินงานได้
จุดนี้สำคัญมาก
เพราะปัจจุบันหลายจังหวัดถูกกำหนดเป็นพื้นที่เฝ้าระวังแผ่นดินไหวแล้ว
━━━━━━━━━━━━━━━
3.2 งานควบคุมการก่อสร้าง
ภาคีวิศวกรสามารถควบคุมงานได้กว้างกว่างานออกแบบ
ควบคุมอาคารทั่วไปได้
ควบคุมอาคารสาธารณะได้
ควบคุมอาคารต้านแรงแผ่นดินไหวได้
แต่ต้องมีความสูงไม่เกิน 8 ชั้น
จุดนี้หลายคนเข้าใจผิดบ่อย
แม้ภาคีจะ “ออกแบบ” อาคารสาธารณะไม่ได้
แต่สามารถ “ควบคุมการก่อสร้าง” อาคารสาธารณะได้
ภายในขอบเขตที่ข้อบังคับกำหนด
━━━━━━━━━━━━━━━
3.3 งานที่ภาคีวิศวกรทำได้ทุกขนาด
ข้อบังคับเปิดให้ภาคีวิศวกร
สามารถควบคุมงานบางประเภทได้ “ทุกขนาด”
เช่น
ทางสาธารณะ
ถนน
เขื่อน
ฝาย
ท่อระบายน้ำ
งานชลประทานบางประเภท
ไซโล
ห้องเย็น
ดังนั้นงานโยธาหลายประเภท
แม้จะมีขนาดใหญ่
ภาคีก็ยังสามารถควบคุมงานได้ตามกฎหมาย
━━━━━━━━━━━━━━━
3.4 งานพิจารณาตรวจสอบ และงานอำนวยการใช้
ภาคีวิศวกรสามารถทำได้ทุกประเภท
และทุกขนาด
━━━━━━━━━━━━━━━
4. ภาคีวิศวกรพิเศษ
เป็นใบอนุญาตเฉพาะกรณี
สามารถทำงานได้
ตามประเภทงาน
และขนาดงาน
ที่ระบุไว้ในใบอนุญาตเท่านั้น
จึงต้องตรวจสอบเงื่อนไขในใบอนุญาตทุกครั้ง
━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปแบบสั้นที่สุด
วุฒิฯ = ทำได้ทุกอย่าง ไม่มีข้อจำกัด
สามัญฯ = ทำได้ทุกป
ภท ทุกขนาด
แต่จำกัดเรื่องงานวินิจฉัย/รับรองบางประเภท
ภาคีฯ = จำกัดบางงาน โดยเฉพาะงานออกแบบ
ภาคีพิเศษ = ทำได้ตามที่ใบอนุญาตกำหนด
━━━━━━━━━━━━━━━
ดังนั้น การกำหนดคุณสมบัติวิศวกรใน TOR
หรือการแต่งตั้งผู้ควบคุมงาน
จึงควรพิจารณาให้สอดคล้องกับ
ประเภทของงาน
ขนาดของโครงสร้าง
ลักษณะการใช้งานของอาคาร
กฎหมายเฉพาะที่เกี่ยวข้อง
เพื่อให้ถูกต้องตามกฎหมาย
เกิดความปลอดภัยต่อประชาชน
และเป็นธรรมต่อทุกฝ่ายครับ
(หมายเหตุ: โพสต์นี้เป็นการสรุปสาระสำคัญเพื่อให้อ่านง่าย รายละเอียดประเภทโครงสร้างและข้อจำกัดทั้งหมด ให้ตรวจสอบจากข้อบังคับสภาวิศวกรฉบับเต็มในราชกิจจานุเบกษาอีกครั้ง)
:::
https://www.yotathai.com/yotanews/coe-civil-2566
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K








