สร้างบ้านในที่ดิน ส.ป.ก.ท้องถิ่นออกใบอนุญาตได้เลยไหม?

สร้างบ้านในที่ดิน ส.ป.ก.
ท้องถิ่นออกใบอนุญาตได้เลยไหม?
กรณีศึกษา : เทศบาลตำบลแม่ตืน และ อบต.บ้านปรางค์
สำหรับเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น และพี่น้องเกษตรกรหลายท่าน
อาจมีข้อสงสัยว่า…
หากจะขออนุญาตก่อสร้างอาคาร
หรือบ้านพักอาศัยในเขตที่ดิน ส.ป.ก.
ขั้นตอนที่ถูกต้องในปัจจุบันควรดำเนินการอย่างไร?
วันนี้ขอหยิบยกกรณีศึกษาจากการหารือของท้องถิ่น 2 แห่ง
มาเล่าให้ฟัง เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน
และเข้าใจแนวทางปฏิบัติปัจจุบันครับ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
กรณีที่ 1
การหารือของ “เทศบาลตำบลแม่ตืน” จ.ลำพูน
https://yotathai.link/spk-maetuen
แนวทางปัจจุบัน
เมื่อสำนักงานเทศบาลตำบลแม่ตืน
ได้มีหนังสือสอบถามไปยัง ส.ป.ก. ลำพูน ว่า
หากประชาชนในพื้นที่
ซึ่งเป็นผู้ได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดิน
หรือที่หลายท่านเรียกว่า ส.ป.ก. 4-01
มีความประสงค์จะก่อสร้างอาคาร เช่น
บ้านพักอาศัย
อาคารประกอบกิจการสนับสนุนการเกษตร
ท้องถิ่นจะต้องปฏิบัติอย่างไร?
ทาง ส.ป.ก. ลำพูน
ได้ตอบข้อหารือไว้อย่างชัดเจนว่า
ท้องถิ่นที่จะพิจารณาอนุญาตก่อสร้างอาคาร
ตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
ในเขต ส.ป.ก.
ต้องขอหนังสือยินยอม
หรือหนังสือแสดงความไม่ขัดข้องจาก
สำนักงานการปฏิรูปที่ดินจังหวัด
ก่อนการพิจารณาอนุญาตเสมอ
ให้ประชาชนยื่นคำขออนุญาตใช้ที่ดิน
พร้อมแบบแปลน
ต่อ ส.ป.ก. จังหวัด ก่อน
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ทำไม ส.ป.ก. ลำพูน จึงตอบข้อหารือเช่นนี้?
เหตุผลสำคัญคือ
ส.ป.ก. ลำพูน ได้อ้างอิงและปฏิบัติตาม
หนังสือขอความร่วมมือฉบับล่าสุด
ที่ กษ 1201/4048
ลงวันที่ 24 กรกฎาคม 2568
ซึ่งสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
ได้มีหนังสือถึงอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
เนื้อหาโดยสรุประบุว่า
ปัจจุบันพบปัญหาการบุกรุก
และการใช้ที่ดิน ส.ป.ก. ผิดวัตถุประสงค์จำนวนมาก
โดยบางกรณีมีการไปขออนุญาตก่อสร้างจากท้องถิ่น
ทั้งที่ยังไม่ได้ตรวจสอบสิทธิ
และวัตถุประสงค์การใช้ที่ดินจาก ส.ป.ก. ก่อน
ส.ป.ก. จึงขอความร่วมมือมายังกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
เพื่อแจ้งให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วประเทศ
ตรวจสอบหนังสือยินยอมจาก ส.ป.ก.
ก่อนพิจารณาอนุญาตก่อสร้างเสมอ
เพื่อคุ้มครองพื้นที่เกษตรกรรม
และป้องกันการใช้ที่ดิน ส.ป.ก. ผิดวัตถุประสงค์
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
กรณีที่ 2
การหารือของ “อบต.บ้านปรางค์” จ.นครราชสีมา
https://www.yotathai.com/yotanews/land-reform-zone
แนวทางในอดีต
เมื่อเห็นแนวทางของ ส.ป.ก. ลำพูน
หลายท่านอาจนึกถึงหนังสือของ ส.ป.ก. นครราชสีมา
ที่เคยตอบข้อหารือของ อบต.บ้านปรางค์
ไว้เมื่อเดือนมีนาคม 2563
ในครั้งนั้น ส.ป.ก. นครราชสีมา
ได้ตอบข้อหารือไว้โดยสรุปว่า
หากเป็นที่ดินที่ได้รับเอกสาร ส.ป.ก. 4-01 แล้ว
ผู้ได้รับการจัดที่ดินย่อมมีสิทธิปลูกสร้างบ้านพักอาศัยตามสมควรได้
โดย ไม่ต้องขออนุญาตต่อ ส.ป.ก.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
แล้วหนังสือ 2 ฉบับนี้ “ขัดแย้งกัน” หรือไม่?
คำตอบคือ
ไม่ได้ขัดแย้งกันทางข้อกฎหมายครับ
แต่ที่แนวทางปฏิบัติดูแตกต่างกัน
เป็นเพราะเรื่องของ ช่วงเวลา
และ แนวทางปฏิบัติที่ออกมาในภายหลัง
กล่าวคือ
หนังสือของ ส.ป.ก. นครราชสีมา
ออกในปี 2563
เป็นการตอบข้อหารือตามบริบทและหลักเกณฑ์ในขณะนั้น
หนังสือของเทศบาลตำบลแม่ตืน
เป็นการตอบโดยยึดตามหนังสือขอความร่วมมือฉบับล่าสุด
ที่สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
แจ้งมายังกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นในปี 2568
ดังนั้น เมื่อมีแนวทางประสานขอความร่วมมือฉบับใหม่แล้ว
การปฏิบัติงานของเจ้าพนักงานท้องถิ่นในปัจจุบัน
จึงควรยึดแนวทางล่าสุดเป็นหลัก
คือ
ต้องมีหนังสือยินยอม
หรือหนังสือแสดงความไม่ขัดข้องจาก ส.ป.ก. จังหวัด
ก่อนที่ท้องถิ่นจะพิจารณาออกใบอนุญาตก่อสร้าง
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปแนวทางปฏิบัติปัจจุบัน
หากจะสร้างบ้าน
หรืออาคารในที่ดิน ส.ป.ก.
ประชาชนควรดำเนินการดังนี้
ไปยื่นคำขอต่อ ส.ป.ก. จังหวัด ก่อน
ขอหนังสือยินยอม หรือหนังสือแสดงความไม่ขัดข้อง
นำหนังสือดังกล่าวมายื่นต่อท้องถิ่น
ท้องถิ่นจึงเข้าสู่กระบวนการพิจารณาออกใบอนุญาตก่อสร้าง
ตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคารฯ ต่อไป
━━━━━━━━━━━━━━
ข้อควรจำสำหรับท้องถิ่น
ท้องถิ่นไม่ได้พิจารณาเฉพาะเรื่องอาคารอย่างเดียว
แต่เมื่ออาคารนั้นตั้งอยู่ในเขตที่ดิน ส.ป.ก.
ก็ควรตรวจสอบให้ชัดก่อนว่า
การใช้ที่ดินนั้น
ไม่ขัดต่อวัตถุประสงค์ของการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
เพราะการออกใบอนุญาตก่อสร้าง
โดยไม่ตรวจสอบหนังสือยินยอมจาก ส.ป.ก.
อาจนำไปสู่ปัญหาการใช้ที่ดินผิดวัตถุประสงค์ในภายหลังได้
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
หวังว่าข้อมูลนี้จะช่วยให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่น
และพี่น้องประชาชนเข้าใจแนวทางตรงกันมากขึ้นครับ
ทำให้ถูกตั้งแต่ต้น
ย่อมปลอดภัยทั้งประชาชน
ปลอดภัยทั้งเจ้าหน้าที่
และเป็นการคุ้มครองพื้นที่เกษตรกรรมให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของกฎหมายครับ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ขอขอบคุณ ช่างพริก ลำพูน
ผู้อำนวยการกองช่างเทศบาลตำบลแม่ตืน
ที่เอื้อเฟื้อข้อมูล
เพื่อประโยชน์ต่อสาธารณะ
และเพื่อประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศครับ
:::
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K