📌 คอนกรีตยังไม่ครบ 28 วัน ใช้ผลทดสอบกำลังอัดได้หรือไม่? และถ้าผู้รับจ้างยังไม่เข้าทำงาน ใครต้องทำอะไร?

มีผู้ถามมาว่า ผู้รับจ้างยังไม่ได้เทคอนกรีต แต่สัญญาใกล้สิ้นสุด หากเทคอนกรีตแล้วเก็บตัวอย่างไปทดสอบกำลังอัดตอนอายุ 7 วัน ถ้าผลผ่าน จะสามารถนำผลมาใช้ประกอบการส่งมอบและตรวจรับงานได้หรือไม่?

เรื่องนี้ต้องดูให้ครบ 2 ด้าน คือ
🏗️ ด้านวิศวกรรม — ผลทดสอบคอนกรีต
📑 ด้านบริหารสัญญา — เหตุใดผู้รับจ้างจึงยังไม่เข้าทำงานจนสัญญาใกล้หมด

━━━━━━━━━━━━━━

🔵 1. ลูกปูนยังไม่ครบ 28 วัน ใช้ผลทดสอบได้ไหม?

คำตอบคือ ต้องดูแบบ รายการประกอบแบบ และสัญญาของโครงการนั้นเป็นหลัก

กรณีตามแบบที่นำมาถาม กำหนดกำลังอัดคอนกรีต 325 ksc ที่อายุ 28 วัน และมีเงื่อนไขเปิดทางให้นำผลทดสอบที่อายุ ไม่น้อยกว่า 7 วัน มาเทียบได้

ตารางในแบบกำหนดว่า

▪️ อายุ 7 วัน => 100% ของกำลังอัดที่ 28 วัน
▪️ อายุ 14 วัน => 100% ของกำลังอัดที่ 28 วัน
▪️ อายุ 28 วัน => 100%

ดังนั้น ถ้าจะใช้ผลทดสอบก่อนครบ 28 วัน

👉 7 วัน ต้องทดสอบได้ไม่น้อยกว่า 325 ksc
👉 14 วัน ก็ต้องทดสอบได้ไม่น้อยกว่า 325 ksc

เพราะ 100% ของ 325 ksc ก็คือ 325 ksc

━━━━━━━━━━━━━━

⚠️ 2. คำว่า “เทียบ” ต้องเข้าใจให้ถูก

ไม่ได้หมายความว่า ทดสอบตอน 7 วันได้ เช่น 250 ksc แล้วนำเปอร์เซ็นต์ไปคำนวณหรือคาดการณ์ว่า

“ถ้ารอครบ 28 วัน น่าจะเกิน 325 ksc ดังนั้นถือว่าผ่าน”

แบบที่นำมาถาม ไม่ได้กำหนดไว้อย่างนั้น

หากจะใช้ผลทดสอบก่อน 28 วัน ค่าที่ทดสอบได้จริงในวันนั้นต้องถึงเกณฑ์ที่แบบกำหนดแล้ว

พูดง่าย ๆ คือ

แบบเปิดทางให้ใช้ผลทดสอบได้เร็วขึ้น แต่ไม่ได้ลดเกณฑ์กำลังอัดลงเพราะคอนกรีตมีอายุน้อยกว่า 28 วัน

เรื่องการใช้ผลทดสอบก่อน 28 วัน โยธาไทยได้รวบรวมคำชี้แจงและแนวทางที่เกี่ยวข้องไว้แล้ว

━━━━━━━━━━━━━━

🔵 3. แล้ว Mix Design ใช้แทนผลทดสอบได้ไหม?

ไม่ได้ครับ เพราะเป็นคนละเรื่องกัน

Mix Design คือการออกแบบส่วนผสมคอนกรีต เพื่อให้ได้คุณสมบัติและกำลังอัดตามที่ต้องการ

ส่วน ผลทดสอบกำลังอัด เป็นผลจากตัวอย่างคอนกรีตที่เก็บและทดสอบตามเงื่อนไขของแบบและสัญญา

ดังนั้น ถ้าแบบหรือสัญญากำหนดให้เก็บตัวอย่างและทดสอบกำลังอัด ก็ต้องดำเนินการตามนั้น

Mix Design จึงไม่ใช่ผลทดสอบกำลังอัดของคอนกรีตที่เทจริง และนำมาใช้แทนกันไม่ได้

━━━━━━━━━━━━━━

🔴 4. แต่กรณีนี้มีอีกคำถามที่สำคัญ — ทำไมผู้รับจ้างยังไม่เข้าทำงานจนสัญญาใกล้หมด?

ตรงนี้ต้องมองเรื่อง การบริหารสัญญา ควบคู่กันไปด้วย

ไม่ใช่รอจนสัญญาเหลือไม่กี่วัน แล้วค่อยมาคิดว่าจะเทคอนกรีตเมื่อไร ทดสอบลูกปูนกี่วัน และจะส่งงานทันหรือไม่

เพราะระหว่างอายุสัญญา ผู้ควบคุมงานและคณะกรรมการตรวจรับมีหน้าที่ติดตามงานอยู่แล้ว

📌 ผู้ควบคุมงาน — ระเบียบฯ ข้อ 178

ต้องบันทึกสภาพการปฏิบัติงานของผู้รับจ้างและเหตุการณ์แวดล้อม เป็นรายวัน รวมถึงกรณีไม่เข้าทำงานหรือหยุดงาน พร้อมสาเหตุ และรายงานให้คณะกรรมการตรวจรับทราบ ทุกสัปดาห์

ดังนั้น หากผู้รับจ้างไม่เข้าทำงาน ข้อเท็จจริงนี้ควรปรากฏอยู่ในบันทึกและรายงานของผู้ควบคุมงานมาตั้งแต่ต้น

📌 คณะกรรมการตรวจรับ — ระเบียบฯ ข้อ 176

หน้าที่ไม่ได้เริ่มขึ้นเฉพาะตอนผู้รับจ้างส่งหนังสือส่งมอบงาน

คณะกรรมการต้องตรวจสอบรายงานการปฏิบัติงานและเหตุการณ์แวดล้อมที่ผู้ควบคุมงานรายงาน ทุกสัปดาห์ เทียบกับแบบและข้อกำหนดของสัญญา รวมถึงออกตรวจงานตามความเหมาะสม

พูดให้ชัดคือ

กรรมการตรวจรับไม่ได้มีหน้าที่เพียง “ตรวจรับตอนงานเสร็จ” แต่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการบริหารสัญญาระหว่างที่งานกำลังดำเนินอยู่ด้วย

━━━━━━━━━━━━━━

🔴 5. ถ้าผู้รับจ้างไม่เข้าทำงาน ต้องดู “ว124” ประกอบด้วย

หนังสือ ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว124 ลงวันที่ 1 มีนาคม 2566 เป็นแนวทางสำคัญในการเร่งรัดการปฏิบัติงานตามสัญญา โดยมุ่งแก้ปัญหาคู่สัญญาไม่เข้าดำเนินการหรือปฏิบัติงานไม่เป็นไปตามแผน

หากถึงวันเริ่มงานตามสัญญาแล้ว ผู้รับจ้างยังไม่เข้าทำงาน แนวทาง ว124 กำหนดบทบาทของคณะกรรมการตรวจรับในการ เร่งรัดให้ผู้รับจ้างเข้าดำเนินการ และหากยังไม่ดำเนินการ ก็ต้องพิจารณาดำเนินการตามสัญญาและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องต่อไป ไม่ใช่ปล่อยเวลาในสัญญาผ่านไปเฉย ๆ

ดังนั้น หากผู้รับจ้างยังไม่เข้าทำงาน เรื่องนี้ควรมีร่องรอยอยู่ในระบบการบริหารสัญญาตั้งแต่ต้น

ผู้ควบคุมงานพบข้อเท็จจริง → บันทึกและรายงานตามข้อ 178 → คณะกรรมการตรวจรับตรวจสอบและติดตามตามข้อ 176 → เร่งรัดตาม ว124 → หากยังไม่ดำเนินการ ก็พิจารณาดำเนินการตามสัญญาต่อไป

ไม่ใช่ปล่อยจนใกล้หมดสัญญา แล้วจึงมาหาวิธีว่าจะเทคอนกรีต ทดสอบลูกปูน และส่งงานอย่างไรให้ทัน

━━━━━━━━━━━━━━

🎯 สรุปเรื่องนี้ให้ครบ

1️⃣ เรื่องคอนกรีต
ไม่จำเป็นต้องรอครบ 28 วันทุกกรณี หากแบบและสัญญาเปิดทางให้นำผลทดสอบก่อน 28 วันมาใช้ได้

แต่กรณีตามแบบที่นำมาถาม ถ้าจะใช้ผลตอน 7 วันหรือ 14 วัน ต้องทดสอบได้ไม่น้อยกว่า 325 ksc จริง ไม่ใช่นำผลที่ยังไม่ถึงเกณฑ์ไปคำนวณคาดการณ์ว่า เมื่อครบ 28 วันแล้วน่าจะผ่าน

2️⃣ เรื่อง Mix Design
Mix Design เป็นการออกแบบส่วนผสม ไม่ใช่ผลทดสอบกำลังอัดของตัวอย่างคอนกรีตที่นำมาใช้จริง ถ้าแบบและสัญญากำหนดให้ทดสอบ ก็ต้องทดสอบตามนั้น

3️⃣ เรื่องการบริหารสัญญา
ถ้าผู้รับจ้างยังไม่เข้าทำงาน ผู้ควบคุมงานต้องบันทึกและรายงานตาม ข้อ 178 คณะกรรมการตรวจรับต้องติดตามตรวจสอบตาม ข้อ 176 และเมื่อเข้ากรณีต้องเร่งรัด ก็ต้องดำเนินการตาม ว124 ไม่ใช่รอจนสัญญาใกล้สิ้นสุดแล้วค่อยแก้ปัญหา

👉 งานก่อสร้างภาครัฐจึงต้องดูทั้ง “คุณภาพงาน” และ “การบริหารสัญญา” ไปพร้อมกัน

แบบและสัญญากำหนดอย่างไร ก็ต้องทำและตรวจตามนั้น ส่วนใครมีหน้าที่อะไรระหว่างสัญญา ระเบียบและหนังสือเวียนก็กำหนดไว้แล้ว

━━━━━━━━━━━━━━

📚 อ่านเพิ่มเติมจากโยธาไทย

🔗 สตง. ชี้แจงแนวปฏิบัติการบ่มคอนกรีตและการตรวจรับงานก่อสร้าง
https://www.yotathai.com/passadu/sao-curing-concrete⁠

🔗 ทำถนนคอนกรีต ต้องรอผลทดสอบลูกปูนก่อนส่งงานไหม?
https://www.yotathai.com/passadu/17-3-68-2⁠

🔗 งานคอนกรีต อปท. ต้องรอ 28 วันเสมอไปไหม?
https://www.yotathai.com/passadu/8-1-69-1⁠

🔗 ว124 ลงวันที่ 1 มีนาคม 2566 — แนวทางปฏิบัติในการเร่งรัดการปฏิบัติงานตามสัญญา
https://www.yotathai.com/passadu/w124⁠